An toàn lao động công trường là điều đầu tiên tôi kiểm tra mỗi khi đến thăm một dự án của Tân Phát Long, trước cả tiến độ hay chất lượng thi công. Nhiều năm làm tổng thầu xây dựng và cơ điện, tôi nhận ra một quy luật đơn giản: một công trường có kỷ luật an toàn tốt gần như luôn là công trường có năng suất tốt. Ngược lại, nơi nào lơ là an toàn, sớm muộn cũng phải trả giá bằng sự cố, chậm tiến độ, hoặc tệ hơn là những mất mát không thể bù đắp.
Tôi còn nhớ một buổi sáng đi kiểm tra công trường, phát hiện một thợ hàn đang làm việc trên cao mà dây đai an toàn chưa móc vào điểm neo, chỉ vì “sắp xong rồi, làm nhanh cho kịp”. Tôi dừng công việc ngay lập tức, dù biết điều đó ảnh hưởng đến tiến độ trong ngày. Với tôi, không có lý do tiến độ nào đủ lớn để đánh đổi bằng tính mạng con người. Đó cũng là lúc tôi hiểu rằng an toàn không phải là khẩu hiệu dán trên tường, mà là quyết định phải đưa ra ngay tại hiện trường, trong từng phút.
An toàn lao động công trường bắt đầu từ những chi tiết nhỏ nhất
Ở Tân Phát Long, mỗi buổi sáng trước giờ làm đều có một buổi toolbox talk ngắn — vài phút để nhắc lại rủi ro trong ngày, kiểm tra trang bị bảo hộ, và xác nhận ai làm việc gì, ở đâu. Nghe đơn giản, nhưng chính những chi tiết nhỏ như dây đai, kính bảo hộ, biển cảnh báo, hay quy trình xin phép làm việc (permit to work) mới là thứ ngăn tai nạn xảy ra, chứ không phải những quy định vĩ mô trên giấy. Một công trường an toàn không tự nhiên mà có, nó được xây dựng từng ngày bằng thói quen của từng công nhân, từng kỹ sư giám sát.
Áp lực an toàn càng lớn hơn ở những dự án đặc thù, như khi thi công trong một công trường không được phép dừng — nhà máy vẫn vận hành song song với công trình xây dựng. Ở những dự án như vậy, ranh giới giữa khu vực thi công và khu vực sản xuất phải rõ ràng tuyệt đối, vì chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến cả người của mình lẫn người của nhà máy. Đây là lúc vai trò của người đứng đầu dự án được thử thách thực sự: không chỉ quản lý tiến độ, mà còn phải là người chịu trách nhiệm cuối cùng cho sự an toàn của mọi người trên công trường.
Ba nguyên tắc tôi luôn giữ
Nhiều năm điều hành các dự án xây dựng và cơ điện, tôi rút ra ba nguyên tắc cho riêng mình. Một là không bao giờ thỏa hiệp an toàn vì tiến độ, dù áp lực từ chủ đầu tư lớn đến đâu. Hai là an toàn phải đến từ người đứng đầu trước, vì đội ngũ sẽ làm theo những gì họ thấy lãnh đạo coi trọng, không phải những gì lãnh đạo nói. Ba là mọi sự cố, dù nhỏ, đều phải được ghi nhận và rút kinh nghiệm nghiêm túc, thay vì cho qua vì “may mà không sao”.
Với tôi, an toàn lao động công trường không phải là một hạng mục trong hồ sơ dự thầu, mà là một phần của lời cam kết với từng công nhân trước khi họ bước vào công trường mỗi sáng. Một dự án hoàn thành đúng tiến độ mà không giữ được an toàn cho con người, thì thành công đó không trọn vẹn. Đó là điều tôi luôn nhắc đội ngũ của mình ở Tân Phát Long, và cũng là điều tôi muốn giữ nguyên vẹn qua từng công trình mình đã và đang thực hiện.