Bình yên nội tâm là điều tôi tình cờ nghĩ đến khi lục lại ảnh cũ và thấy tấm ảnh chụp từ flycam ở Mũi Gió, một buổi chiều năm 2018. Ảnh chụp một mỏm đá nhô ra biển, sóng vỗ trắng xóa quanh chân đá, và vài chiếc xe đậu lặng lẽ trên thảm cỏ vàng nắng. Nhìn lại tấm ảnh, tôi chợt nhận ra một điều mà mất nhiều năm mới thực sự hiểu: người ta không chiến thắng cuộc đời bằng cách đánh bại ai đó, mà bằng cách học được sự bình yên ấy — học cách ngồi yên giữa những cơn sóng của chính mình.
Tôi hay ví đời người như một dòng sông trôi qua bao khúc quanh. Có đoạn nước chảy êm dưới bóng tre, có đoạn xoáy qua ghềnh đá dựng đứng. Nhưng dòng sông chưa bao giờ dừng lại để oán trách đá cản đường, cũng chẳng vội vã khoe khoang khi được xuôi dòng thong thả. Nó chỉ chảy, bằng tất cả sự thản nhiên của một kẻ hiểu rằng biển vẫn còn ở phía trước, dù đường đi có gập ghềnh đến đâu.
Những cơn sóng của riêng mình
Làm công việc điều hành dự án nhiều năm nay, tôi hiểu rõ cảm giác này hơn ai hết. Có những tuần mọi thứ trôi suôn sẻ — công trường lên đúng tiến độ, các nhà thầu phụ phối hợp nhịp nhàng, khách hàng hài lòng với chất lượng thi công. Nhưng cũng có những ngày mưa gõ cửa không báo trước: sự cố kỹ thuật phát sinh giữa công trường, tiến độ trễ vì thời tiết, hay một quyết định khó giữa áp lực chi phí và chất lượng công trình cơ điện.
Tôi từng nghĩ bản lĩnh của người đứng đầu là phải gồng mình chống chọi, phải chứng minh mình mạnh hơn mọi nghịch cảnh. Nhưng càng làm lâu, tôi càng nhận ra bản lĩnh thật sự đôi khi nằm ở điều ngược lại — biết cúi đầu trước những gì không thể đổi thay, để rồi ngẩng lên bước tiếp bằng một tâm thế bình thản, thay vì gồng mình trong lo âu.
Người thắng lớn nhất là người giữ được bình yên nội tâm
Người thắng lớn nhất trong đời, theo tôi, chưa bao giờ là người đứng trên đỉnh cao nhìn xuống kẻ khác với ánh mắt kiêu hãnh. Bởi chiến thắng ấy, suy cho cùng, cũng chỉ là phù du, như ánh nắng chiều tà sẽ tắt sau rặng núi. Người thắng lớn nhất là người dẫu đi qua bao đổi thay của được và mất, của vinh quang và thất thế, vẫn giữ được một khoảng lặng an nhiên trong tâm hồn — như mặt hồ không gợn sóng dù trời có nổi giông.
Tôi tìm thấy sự bình yên nội tâm ấy nhiều nhất trong những buổi chạy bộ một mình vào sáng sớm, khi thành phố còn chưa thức giấc. Không nhạc, không điện thoại, chỉ có nhịp thở và tiếng bước chân đều đặn. Đó là những khoảnh khắc giúp tôi nhìn lại một tuần đã qua, sắp xếp lại suy nghĩ về các dự án đang dang dở, và nhắc mình rằng bình yên không phải điều ta chờ đợi ai đó mang tới, mà là điều ta chủ động chọn lấy mỗi ngày.
Bình yên nội tâm không phải là trạng thái đạt được một lần rồi giữ mãi. Nó giống như việc duy trì kỷ luật chạy bộ đều đặn — có hôm nhẹ nhàng, có hôm ì ạch từng bước, nhưng điều cốt lõi là vẫn tiếp tục, vẫn quay lại với sự tĩnh lặng đó mỗi khi cuộc sống nổi sóng.
Ta vẫn hay mải miết chạy theo những cuộc đua không hồi kết — đua với người khác, đua với thời gian, đua với chính những kỳ vọng do mình dựng nên. Để rồi có lúc mệt nhoài, ta chợt nhận ra đích đến thật sự không nằm ở nơi ta vượt qua ai đó, mà nằm ở khoảnh khắc ta học được cách buông tay, để mọi thứ đến và đi như những đám mây trôi ngang bầu trời mùa hạ. Có lẽ đến một tuổi nào đó, ta sẽ không còn hỏi đời rằng tại sao lại như thế này, mà chỉ khẽ mỉm cười, đón nhận, và bước tiếp — nhẹ như một hơi thở, êm như một buổi chiều không vội. Mỗi lần nhìn lại tấm ảnh Mũi Gió năm 2018 ấy, tôi lại thấy mình được nhắc nhở về điều giản dị đó.