Có những công trình nằm giữa phố xá rợp bóng cây, chủ đầu tư háo hức chụp ảnh tiến độ mỗi tuần. Nhưng cũng có một dạng công trình khác, âm thầm hơn nhiều: thi công ngay bên trong một nhà máy đang chạy hết công suất, nơi ánh đèn cao áp thay cho nắng trời và tiếng máy móc thay cho tiếng người. Đây là loại dự án mà đội ngũ tại Tân Phát Long — Tổng thầu Xây dựng và Cơ điện — gặp không ít lần trong nhiều năm qua, và mỗi lần đều là một bài toán khác hẳn xây mới trên đất trống.
Cái khó đầu tiên không nằm ở kỹ thuật, mà ở nhịp độ. Dây chuyền sản xuất không thể ngừng chỉ vì đội thi công cần lắp một đường ống hay đấu nối một tủ điện. Mỗi đường cắt, mỗi mối hàn, mỗi lần cẩu vật tư qua đầu đều phải tính toán để không chạm vào vùng đang vận hành, không gây rung động ảnh hưởng thiết bị đo lường chính xác, và tuyệt đối không để tia lửa hàn lạc vào khu vực có hoá chất hay vật liệu dễ cháy.
Phối hợp còn quan trọng hơn tiến độ
Ở một công trường bình thường, tổng thầu là người làm chủ toàn bộ mặt bằng. Nhưng trong nhà máy đang hoạt động, đội thi công chỉ là một trong nhiều bên cùng chia sẻ không gian: bộ phận vận hành sản xuất, đội bảo trì thiết bị, an toàn lao động của chủ nhà máy, và đôi khi cả vài nhà thầu phụ khác cùng làm song song. Lịch làm việc phải được thương lượng từng khung giờ, có khi chỉ thi công được vào ca đêm hoặc những ngày nhà máy tạm dừng dây chuyền để bảo trì định kỳ.
Với vai trò quản lý các dự án cơ điện, tôi luôn nhắc đội ngũ một nguyên tắc: bản vẽ đẹp đến đâu cũng vô nghĩa nếu không tính đến việc nhà máy vẫn phải chạy trong lúc mình thi công. Kế hoạch an toàn, phương án ngăn cách khu vực thi công, và một đường dây liên lạc rõ ràng với bộ phận vận hành của khách hàng — đó mới là nền tảng để một dự án như vậy về đích đúng hẹn mà không gây ra bất kỳ sự cố nào cho sản xuất.
Nhìn lại, những công trình lặng lẽ trong lòng nhà xưởng công nghiệp này hiếm khi được chụp ảnh khoe tiến độ, nhưng lại đòi hỏi bản lĩnh và sự tỉ mỉ không kém bất kỳ công trình quy mô lớn nào. Và có lẽ, chính những dự án như thế mới thực sự rèn giũa năng lực của một tổng thầu cơ điện.