Chơi guitar thư giãn vào một buổi tối mưa là điều tôi không lên kế hoạch trước. Tối thứ Sáu tuần rồi, trời Sài Gòn vẫn mưa rả rích, công việc trong tuần vừa khép lại, tôi lấy cây đàn xuống, ngồi cạnh cửa sổ và gảy vài hợp âm. Không có khán giả, không có mục tiêu, chỉ là một người đàn ông đang cho phép mình “lãng đãng” một chút để đời có thêm chút sắc màu.
Bài này không dạy ai chơi đàn. Tôi chỉ muốn kể lại vì sao, sau chạy bộ và vẽ tranh, cây guitar trở thành một khoảng lặng nữa của tôi — và những gì tôi nhận ra khi ngón tay còn vụng mà lòng đã nhẹ đi rất nhiều.
Vì sao tôi chọn chơi guitar thư giãn thay vì làm gì khác
Sau một tuần điều hành dự án, đầu tôi thường vẫn còn chạy: tiến độ nào đang chậm, hạng mục nào đang chờ vật tư, cuộc họp nào ngày mai cần chuẩn bị. Nếu tối đó tôi mở máy tính, chắc chắn tôi sẽ lại làm việc. Nếu tôi mở điện thoại, tôi sẽ lướt cho đến khi mỏi mắt. Cây đàn thì khác: nó đòi hỏi cả hai tay, và một khi hai tay đã bận, đầu óc buộc phải nhường chỗ.
Điều hay của guitar là nó rất “dễ tính”. Không cần chuẩn bị gì, không cần thay đồ, không cần trời tạnh mưa. Chỉ cần lấy đàn xuống và bắt đầu. Với người bận rộn, một thói quen thư giãn càng ít rào cản thì càng dễ giữ được lâu.
Chơi đàn, vẽ tranh và chạy bộ: ba khoảng lặng, ba nhịp khác nhau
Tôi từng viết về việc vẽ tranh và chạy bộ là hai cách khác nhau để tìm lại chính mình. Chạy bộ là chuyển động, vẽ tranh là ngồi yên. Chơi guitar nằm đâu đó ở giữa: cơ thể vẫn vận động nhẹ, nhưng tâm trí lại lắng xuống theo từng nhịp gảy. Khi chạy, tôi nghe nhịp thở. Khi vẽ, tôi nhìn màu. Khi chơi đàn, tôi nghe chính mình — và nghe cả tiếng mưa bên ngoài hoà vào.
Ba việc này không thay thế nhau. Có tuần tôi cần chạy để xả hết năng lượng thừa. Có tối tôi cần vẽ để ngồi yên với một cảm xúc chưa gọi tên. Và có những buổi tối mưa, khi cả hai đều không hợp, cây đàn là lựa chọn tự nhiên nhất.
Sự tập trung khi cầm đàn và sự tập trung khi điều hành dự án
Người ta hay nghĩ thư giãn là buông lỏng hoàn toàn. Với tôi thì ngược lại: chơi guitar thư giãn là một kiểu tập trung rất cao, nhưng là tập trung vào một việc duy nhất. Tay trái bấm đúng hợp âm, tay phải giữ đúng nhịp, tai nghe xem âm có sạch không. Chỉ cần lơ đãng một giây là lạc nhịp ngay. Chính vì phải tập trung như vậy nên mọi lo toan khác không còn chỗ chen vào.
Ở công trường, sự tập trung của người điều hành lại là tập trung phân tán: cùng lúc theo dõi nhiều gói thầu, nhiều đội thi công, nhiều rủi ro. Đó là kỹ năng cần thiết, nhưng nếu duy trì cả ngày lẫn đêm thì rất dễ mòn. Một giờ tập trung vào duy nhất sáu dây đàn giống như bài tập ngược, giúp tôi “reset” lại đầu óc trước khi bước vào tuần mới. Tôi đã nhận ra điều tương tự khi ngồi trước giấy vẽ, và guitar chỉ xác nhận thêm.
Chấp nhận chơi chưa hay, cũng như chấp nhận một ngày chưa như ý
Tôi chơi đàn không hay. Có hợp âm bấm mãi vẫn rè, có đoạn chuyển còn chậm nửa nhịp. Nhưng mục đích của việc chơi guitar thư giãn không phải để hay, mà để được chơi. Khi đã bỏ được cái áp lực “phải giỏi”, cây đàn mới thật sự trở thành chỗ để thở.
Cách nhìn này tôi mang thẳng vào công việc. Không phải ngày nào ở công trường cũng trôi chảy. Có ngày vật tư về trễ, có ngày phối hợp giữa các đội chưa khớp, có ngày mình đưa ra quyết định mà sau đó thấy chưa tối ưu. Nếu coi mỗi ngày như một buổi tập đàn, thì một ngày chưa như ý không phải là thất bại, chỉ là một buổi tập còn rè. Việc cần làm là hôm sau cầm đàn lên lần nữa, chứ không phải cất đàn đi.
Vài gợi ý nếu bạn cũng muốn bắt đầu
Nếu bạn đang tìm một cách thư giãn sau giờ làm mà không cần rời khỏi nhà, tôi nghĩ guitar là lựa chọn đáng thử, kể cả khi bạn tin mình không có năng khiếu. Hãy bắt đầu với vài hợp âm cơ bản và một bài hát mình thật sự thích — với tôi, thường là những bài hát cũ đã đi cùng mình nhiều năm. Đừng đặt mục tiêu biểu diễn cho ai. Đặt đàn ở chỗ dễ thấy, dễ với tay, để những tối mưa như thế này có thể lấy xuống ngay mà không phải suy nghĩ.
Và nếu bạn có chơi chưa hay, cứ chơi tiếp. Ngoài trời vẫn mưa, mình vẫn có thể cho đời thêm chút sắc màu — bằng cách của riêng mình.