Có những ngày công trường và văn phòng kéo tôi đi từ sáng đến tối muộn. Về đến nhà, người thì mệt nhưng đầu vẫn còn đầy: một mốc nghiệm thu đang sát, một cuộc gọi chưa kịp gọi lại, một con số phát sinh chưa rõ nguyên nhân. Chạy bộ buổi tối là cách tôi tìm lại nhịp thở của chính mình sau những ngày như vậy — không phải để đốt thêm năng lượng, mà để gỡ rối những gì còn rối trong đầu.
Tôi vốn quen chạy sáng, và đến giờ vẫn giữ những buổi sáng ấy. Nhưng có những tuần lịch dày, sáng phải xuống công trường từ sáu giờ, dậy sớm hơn nữa để chạy là bất khả thi. Thay vì bỏ luôn buổi tập, tôi dời nó xuống cuối ngày. Ban đầu chỉ là giải pháp chữa cháy. Sau vài tháng, tôi nhận ra chạy bộ buổi tối có giá trị riêng, khác hẳn buổi sáng.
Chạy bộ buổi tối khác gì buổi sáng sớm
Buổi sáng, đầu óc còn trống, chạy là để nạp. Buổi tối, đầu óc đã đầy, chạy là để xả. Với tôi, một buổi chạy tối giống như đi qua một cái sàng: những bực bội vụn vặt trong ngày rơi rụng dần theo từng cây số, còn lại là vài việc thực sự đáng bận tâm. Có hôm tôi xuất phát với mười thứ đang lo trong đầu, chạy xong chỉ còn hai — và cả hai đều đã lờ mờ có hướng xử lý cho sáng hôm sau.
Về mặt cơ thể cũng khác. Cuối ngày, cơ bắp đã ấm sẵn sau nhiều giờ đi lại, chỉ cần khởi động nhẹ là vào nhịp được, không nặng nề như những bước đầu tiên lúc năm giờ sáng. Đổi lại, tôi phải chú ý nhiều thứ hơn: chạy quá muộn thì tối đó khó ngủ, ăn tối xong chạy ngay thì tức bụng. Tôi thường để cách bữa ăn khoảng chín mươi phút và cố gắng kết thúc trước chín giờ, để cơ thể còn kịp hạ nhiệt trước khi lên giường.
Ba nguyên tắc tôi giữ cho mỗi buổi chạy bộ buổi tối
Thứ nhất là an toàn, và đây là điều tôi không thỏa hiệp. Tôi chỉ chạy trên cung đường quen, đủ đèn, mặc áo sáng màu hoặc có phản quang, chạy sát lề… và không bao giờ bịt kín hai tai bằng tai nghe. Làm nghề xây dựng nhiều năm, tôi hiểu rằng tai nạn hiếm khi đến từ điều gì to tát — nó đến từ một chi tiết nhỏ bị xem nhẹ. Nguyên tắc an toàn ngoài công trường và nguyên tắc an toàn trên đường chạy, với tôi, là một.
Thứ hai là không đặt mục tiêu tốc độ. Buổi chạy tối không phải chỗ để lập thành tích. Cơ thể đã làm việc cả ngày, ép nó chạy nhanh chỉ đổi lấy một đêm ngủ tệ và một buổi sáng uể oải. Tôi giữ nhịp đủ nhẹ để vẫn nói được thành câu, và coi đó là ngưỡng đúng.
Thứ ba là chấp nhận buổi chạy ngắn. Có hôm tôi chỉ chạy hai mươi lăm phút quanh khu nhà. Hai mươi lăm phút vẫn hơn hẳn con số không. Kỷ luật, tôi nghĩ, không nằm ở chỗ chạy được bao xa, mà nằm ở chỗ vẫn bước ra khỏi cửa dù chẳng có tí hứng thú nào.
Điều tôi mang từ đường chạy về bàn làm việc
Điều hành một khối dự án tổng thầu xây dựng và cơ điện, tôi quen với cảm giác ngày nào cũng có việc phát sinh. Không có ngày nào mọi thứ chạy đúng như kế hoạch — cũng như không có tuần nào cả bảy buổi chạy đều ngon lành. Chạy bộ buổi tối dạy tôi cách phân biệt giữa mệt thật và nản, giữa việc cần xử lý ngay và việc chỉ đang gây ồn trong đầu.
Nó cũng nhắc tôi một điều đơn giản mà tôi hay quên: sau một ngày dài, thứ tôi cần không phải là thêm thông tin, mà là một khoảng để mọi thứ lắng xuống. Nếu buổi sáng sớm là lúc tôi sắp xếp cả tuần, thì buổi tối là lúc tôi khép lại một ngày cho gọn ghẽ. Hai khoảng lặng khác nhau, nhưng cần thiết như nhau.
Nếu anh chị đang loay hoay vì lịch làm việc không cho phép chạy buổi sáng, đừng vội bỏ. Hãy thử dời xuống cuối ngày vài tuần. Có thể như tôi, anh chị sẽ nhận ra buổi chạy tối không phải phương án hạng hai, mà là một thói quen xứng đáng có chỗ đứng riêng.