Chủ nhật vừa rồi của tôi gói gọn trong một dòng: sáng chạy bài long run, trưa đi công trường cuối tuần cùng anh em. Nhiều người hỏi vì sao ở vị trí điều hành khối dự án, tôi vẫn giữ thói quen có mặt tại công trường vào ngày nghỉ. Câu trả lời không nằm ở việc kiểm tra ai, mà ở cách tôi hiểu vai trò của mình trong một dự án tổng thầu.
Đi công trường cuối tuần không phải để kiểm tra
Khi dự án bước vào giai đoạn cao điểm, công trường không nghỉ chủ nhật. Kỹ sư, giám sát, tổ đội thi công vẫn ở đó. Nếu tôi chỉ xuất hiện trong họp giao ban đầu tuần với báo cáo và biểu đồ tiến độ, tôi đang nhìn dự án qua một lớp kính. Có mặt ngày chủ nhật là lúc lớp kính đó được gỡ ra.
Tôi không đến để bắt lỗi. Tôi đến để anh em biết người ra quyết định cũng đang chia sẻ cùng một quãng thời gian với họ. Sự hiện diện đó nói nhiều hơn bất kỳ email động viên nào, và nó tạo ra một thứ mà không quy trình nào thay thế được: sự tin cậy hai chiều giữa người điều hành và người trực tiếp làm.
Ngày chủ nhật cho tôi thấy điều báo cáo không nói
Ngày thường, lịch của tôi là chuỗi cuộc họp nối nhau; đến công trường thường chỉ kịp đi một vòng nhanh rồi lại về văn phòng. Chủ nhật khác hẳn: ít cuộc gọi, ít người cần gặp, nên tôi có thời gian đứng lâu hơn ở một khu vực, hỏi kỹ hơn một tổ trưởng, mở laptop ngay tại công trường để dò lại tiến độ với chính người đang thi công hạng mục đó.
Chính trong những buổi như thế, tôi phát hiện những vấn đề mà báo cáo đầu tuần không thể hiện: một tuyến ống chờ phối hợp với kết cấu chưa chốt, vật tư về đến công trường nhưng chưa được nghiệm thu đầu vào, hay đơn giản là anh em đang làm việc quá sức mà không nói ra. Những chi tiết nhỏ này, nếu bỏ qua, sẽ thành nguyên nhân chậm tiến độ ở tuần sau. Đây cũng là lý do tôi luôn xem buổi họp giao ban công trường đầu tuần là nơi đối chiếu, chứ không phải nơi duy nhất để biết dự án đang ở đâu.
Cuối tuần là lúc dễ lơi an toàn nhất
Có một thực tế tôi luôn nhắc anh em: sự cố hay xảy ra vào lúc ít người giám sát nhất. Cuối tuần, nhân sự an toàn thường mỏng hơn, tâm lý làm cho xong việc để nghỉ khiến một số bước bị rút gọn. Đi công trường cuối tuần với tôi vì thế còn là một vòng kiểm tra an toàn không báo trước. Không phải để phạt, mà để nhắc rằng tiêu chuẩn không thay đổi theo ngày trong tuần.
Tôi từng viết rằng an toàn lao động công trường là điều không thương lượng. Ngày chủ nhật là lúc nguyên tắc đó được thử thách nhiều nhất, và cũng là lúc người đứng đầu cần có mặt để chứng minh mình nói thật.
Long run buổi sáng và công trường buổi trưa: cùng một nguyên tắc
Sáng chủ nhật tôi chạy bài dài. Trưa tôi ra công trường. Hai việc khác nhau hoàn toàn nhưng chung một nguyên tắc: kết quả đến từ việc có mặt đều đặn, không phải từ những cú bứt tốc thỉnh thoảng. Chạy dài dạy tôi giữ nhịp; công trường dạy tôi giữ cam kết. Người điều hành không thể chỉ xuất hiện khi có sự cố rồi biến mất khi mọi thứ ổn.
Tôi cũng không xem việc này là hy sinh ngày nghỉ. Có ngày công trường yên, tôi ngồi với anh em uống ly cà phê, nghe chuyện gia đình họ, rồi về sớm. Có ngày phải xử lý việc tới chiều. Cả hai đều là một phần của công việc điều hành dự án mà tôi đã chọn, và tôi thấy nhẹ nhõm hơn khi bước vào tuần mới với hình ảnh thực tế của công trường trong đầu thay vì một bảng số liệu.
Có mặt nhưng không làm thay
Cuối cùng, đi công trường cuối tuần không có nghĩa là làm thay việc của chỉ huy trưởng hay giám sát. Nếu người đứng đầu can thiệp vào mọi quyết định nhỏ, đội ngũ sẽ mất dần thói quen tự chịu trách nhiệm. Tôi giữ nguyên tắc: quan sát, hỏi, ghi nhận, và chỉ ra quyết định khi việc đó thực sự vượt thẩm quyền của người tại chỗ. Phần còn lại, tôi để anh em làm, và tin họ.
Chủ nhật tuần sau, có thể tôi lại chạy dài buổi sáng và ra công trường buổi trưa. Không phải vì công việc bắt buộc, mà vì tôi tin một dự án tốt được xây bằng những lần có mặt đúng lúc của tất cả mọi người, kể cả người điều hành.