Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ viết về hiến máu tình nguyện. Không phải vì nó không quan trọng, mà vì tôi luôn xem đó là việc của người khác: của các bạn sinh viên, của những nhóm thiện nguyện có tổ chức, của những người có thời gian. Còn tôi thì có công trường, có tiến độ, có những buổi họp kéo dài đến tối. Cho đến một sáng thứ bảy gần đây, khi tôi chỉ định đi bộ ra quán cà phê gần công ty mua một ly mang vào văn phòng.
Buổi sáng ấy vốn là kiểu sáng mà người ta chỉ muốn thong thả. Không họp, không điện thoại từ công trường, không ai cần mình quyết định gì. Nhưng ngay vòng xoay cạnh nhà sinh hoạt khu phố, một nhóm tình nguyện đang tổ chức hiến máu. Bảng hiệu đỏ, mấy chiếc ghế nằm quen thuộc, và những nụ cười rất trẻ. Tôi khựng lại vài giây. Rồi bước vào.
Hiến máu tình nguyện: quyết định không cần cân nhắc
Nghề của tôi là ra quyết định. Mỗi ngày ở dự án đều có những lựa chọn phải cân đo: phương án này tiết kiệm nhưng rủi ro, phương án kia an toàn nhưng chậm. Tôi quen với việc hỏi thêm, xem thêm số liệu, chờ thêm một báo cáo trước khi gật đầu. Thói quen đó có ích trong công việc, nhưng đôi khi nó cũng là cái cớ để trì hoãn những việc đơn giản.
Sáng hôm đó thì khác. Không có bảng so sánh nào cả. Tôi thấy người ta đang cần, tôi khỏe, tôi có thời gian. Thế là ngồi xuống ghế. Tay phải đưa ra để lấy ven, tay trái đặt lên đùi, và tôi nhận ra có những việc càng nghĩ nhiều càng khó làm, còn cứ làm thì hóa ra rất nhẹ. Hiến máu tình nguyện là một việc như thế.
Sự chuyên nghiệp trong một chiếc lều bạt
Là người làm tổng thầu, tôi có thói quen nhìn cách người khác tổ chức công việc. Và tôi thực sự ấn tượng. Các nhân viên y tế đeo găng, thao tác nhanh, dứt khoát, không thừa một động tác. Tôi chưa kịp thấy lo thì túi máu đã đầy quá nửa. Bên cạnh là các bạn tình nguyện viên hướng dẫn điền phiếu, phát nước, dặn dò người vừa hiến xong ngồi nghỉ thêm vài phút.
Một quy trình gọn gàng trong một không gian tạm bợ. Không có văn phòng máy lạnh, không có phần mềm quản lý, chỉ có vài chiếc bàn gấp và những con người biết rõ mình đang làm gì. Tôi nghĩ đến công trường: chúng tôi có đủ thiết bị, đủ biểu mẫu, đủ quy trình, nhưng thứ quyết định chất lượng cuối cùng vẫn là con người có thực sự tận tâm với việc mình làm hay không.
Điều đẹp nhất là sự bình thường
Ngồi trên ghế, tôi nghe tiếng người gọi nhau, tiếng cười khẽ của những người vừa hiến xong. Không ai ở đó vì được ghi nhận. Không ai chụp ảnh khoe. Họ đến, cho đi một phần của mình, rồi lặng lẽ về với ngày thứ bảy của họ. Tôi nghĩ người Việt mình có một nét rất đáng quý: cứ thấy ai cần là sẵn lòng giúp, không ồn ào, không cần lý do lớn lao.
Đứng dậy, tôi được tặng một phần quà nhỏ và khá nhiều nụ cười. Sau đó tôi vẫn đi mua ly cà phê như dự định, bước vào văn phòng với miếng băng dán trên tay. Nhìn hơi buồn cười, nhưng tôi thấy vui theo một cách mà những buổi sáng thứ bảy bình thường không mang lại.
Ý nghĩa không nằm ở việc lớn
Càng làm việc lâu, tôi càng tin rằng cảm giác sống có ý nghĩa không đến từ những cột mốc lớn. Không phải từ một dự án bàn giao đúng hạn hay một con số doanh thu. Nó đến từ những lựa chọn nhỏ, lặp đi lặp lại: chọn tử tế với đồng nghiệp khi mình đang mệt, chọn nói thật khi nói dối dễ hơn, chọn dừng lại khi thấy ai đó cần giúp.
Tôi từng viết về một buổi sáng chạy bộ cùng gia đình không đặt mục tiêu thành tích, và sáng thứ bảy này cũng cho tôi cảm giác tương tự. Những gì đáng nhớ nhất thường không nằm trong kế hoạch. Chúng chỉ chờ mình rẽ một góc nhỏ, và chịu dừng lại.
Nếu bạn đang đọc bài này và cũng từng nghĩ hiến máu tình nguyện là việc của người khác, tôi chỉ muốn nói một điều: lần tới khi thấy chiếc bảng đỏ ấy trên đường đi mua cà phê, hãy thử bước vào. Không cần chuẩn bị gì. Chỉ cần thấy mình nên làm.