Trong hành trình của một dự án xây dựng, nghiệm thu hạng mục cơ điện luôn là giai đoạn tôi dành nhiều tâm sức nhất, dù nó thường diễn ra âm thầm, không ồn ào như lúc khởi công hay lúc cắt băng khánh thành. Với vai trò Giám đốc điều hành Khối dự án — Tổng thầu Xây dựng và Cơ điện, tôi hiểu rằng mọi nỗ lực thi công suốt hàng tháng trời sẽ được đo lường bằng đúng những giờ nghiệm thu cuối cùng ấy. Một công trình có thể được xây đúng tiến độ, đúng ngân sách, nhưng nếu hệ thống cơ điện không vận hành trơn tru khi bàn giao, mọi công sức phía trước gần như mất giá trị trong mắt chủ đầu tư.
Nhiều người ngoài ngành thường nghĩ nghiệm thu chỉ là một thủ tục ký nhận sau khi công trình đã hoàn thiện. Thực tế, với các hệ thống điện, cấp thoát nước, phòng cháy chữa cháy, điều hòa không khí hay điều khiển tự động, nghiệm thu chính là lúc toàn bộ tính đúng đắn của bản vẽ, vật tư và tay nghề thi công được kiểm chứng bằng vận hành thật. Một đường ống có thể trông hoàn hảo trên bản vẽ, nhưng chỉ khi chạy thử tải, đo áp suất, kiểm tra liên động các hệ thống, ta mới biết công trình có thực sự đáp ứng đúng công năng thiết kế hay không.
Ba nguyên tắc tôi luôn giữ khi nghiệm thu công trình cơ điện
Đầu tiên, tôi không cho phép đội ngũ đốt cháy giai đoạn kiểm tra dù tiến độ có gấp đến đâu. Áp lực bàn giao đúng hạn luôn hiện hữu, nhưng bỏ qua một bước kiểm tra nhỏ hôm nay có thể trở thành sự cố lớn sau vài tháng vận hành. Thứ hai, hồ sơ nghiệm thu phải được xây dựng song hành với tiến độ thi công, không dồn hết về những ngày cuối. Một đội dự án làm việc bài bản là đội biết ghi chép, chụp ảnh, lập biên bản ngay khi từng hạng mục hoàn thành, thay vì chạy đua hoàn thiện giấy tờ trong đêm trước ngày bàn giao. Thứ ba, luôn chuẩn bị phương án dự phòng cho những lỗi phát sinh phút chót — vì trong thực tế, gần như không có công trình cơ điện nào nghiệm thu suôn sẻ tuyệt đối ngay từ lần đầu.
Tôi còn nhớ một dự án nhà máy mà đội ngũ Tân Phát Long từng thi công cơ điện giữa lúc dây chuyền sản xuất vẫn đang vận hành từng ca. Giai đoạn ấy đòi hỏi sự phối hợp cực kỳ chặt chẽ, và đến khi nghiệm thu, mọi áp lực dồn về một điểm: hệ thống mới phải hòa vào vận hành cũ mà không gây gián đoạn sản xuất dù chỉ một phút. Kinh nghiệm từ những dự án như vậy dạy tôi rằng nghiệm thu công trình cơ điện không chỉ là bước kỹ thuật cuối cùng, mà là phép thử thực sự cho năng lực quản lý và sự tử tế với cam kết đã đưa ra với khách hàng.
Bài học tôi rút ra sau nhiều lần nghiệm thu
Càng làm lâu trong nghề, tôi càng thấm một điều: nghiệm thu không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu của một trách nhiệm mới — trách nhiệm bảo hành, bảo trì, và giữ đúng lời hứa về chất lượng trong suốt vòng đời công trình. Một biên bản nghiệm thu được ký không có nghĩa là công việc đã xong; nó là lời cam kết công khai rằng đội ngũ đứng sau công trình đó sẵn sàng chịu trách nhiệm với những gì mình đã làm.
Tôi tin rằng giá trị của một tổng thầu cơ điện không nằm ở số dự án đã hoàn thành, mà nằm ở việc bao nhiêu phần trăm trong số đó vẫn vận hành ổn định sau nhiều năm sử dụng. Đó cũng là lý do tôi luôn nhắc đội ngũ của mình: đừng nhìn nghiệm thu như một cửa ải cần vượt qua, hãy nhìn nó như cơ hội cuối để rà soát và đảm bảo mọi thứ thực sự đúng như những gì mình đã cam kết. Với những dự án đòi hỏi thi công giữa nhà máy đang vận hành, bài học về sự bền bỉ và kỷ luật ấy càng rõ ràng hơn bao giờ hết.
Cuối cùng, tôi nghĩ nghiệm thu công trình cơ điện, giống như một buổi chạy dài, không có chỗ cho sự vội vàng. Người quản lý dự án giỏi là người biết phân bổ sự tập trung đều đặn từ ngày đầu tiên đến giờ phút cuối cùng, thay vì dồn hết nỗ lực vào chặng nước rút. Với tôi, đó là cách để mỗi công trình khi bàn giao không chỉ đạt yêu cầu kỹ thuật, mà còn giữ trọn niềm tin mà chủ đầu tư đã đặt vào chúng tôi ngay từ ngày ký hợp đồng.